Jaaroverzicht

Publiekszaken

Schets van de sector

De activiteiten van de sector Publiekszaken zijn erop gericht de kunstschatten en kennis van het VGM uit te dragen en verder toegankelijk te maken voor uiteenlopende doelgroepen, zowel nationaal als internationaal. Onder deze sector vallen de afdelingen Marketing, Pers, Development, Bezoekersservice, Publicaties, Events en Digitale Communicatie.

Bezoekers Gauguin & Laval op Martinique | Foto: Randy Da-Costa Bezoekers Gauguin & Laval op Martinique | Foto: Randy Da-Costa

Bezoekers - fysiek en online

Bezoekerswaardering

De gemiddelde bezoeker verliet het museum in 2018 tevredener dan in 2017. Dit is onder meer af te leiden uit het stemgedrag bij de HappyOrNot-zuil bij de uitgang. Ook de beleving van drukte op zaal is in 2018 verbeterd van 24% naar 27%, een significante stijging. Die vooruitgang is met name te danken aan de goede resultaten op dit vlak in het tweede kwartaal tijdens Van Gogh & Japan. De Net Promotor Score van het VGM steeg significant van 58 punten in 2017 naar 63 punten in 2018.

Van Gogh personaliseert

Het project Van Gogh personaliseert richt zich op het optimaliseren van (met name digitaal) contact met onze bezoekers en klanten. Hoe kunnen we relevanter communiceren met ons (potentiële) publiek en hoe kunnen we hen vaker inspireren en beter aan ons binden? In het kader van dit project zijn in 2018 vijf inspirerende masterclasses georganiseerd voor verschillende VGM-medewerkers, gegeven door gerenommeerde docenten verbonden aan Beeckestijn Business School.

Customer Lifecycle Model

Vanuit het project Van Gogh personaliseert is in 2018 het Customer Lifecycle Model opgesteld voor het VGM. Hierin zijn verschillende ‘klanten’ vertegenwoordigd: de fysieke museumbezoeker, de bezoeker van onze website en de bezoeker van onze shop (online en/of van de fysieke winkel). Voor elke fase in dit model hebben we campagnes en KPI’s geformuleerd. 24 KPI’s meten we inmiddels structureel, voor elke fase uit het model een aantal.

Ook zijn in het kader van Van Gogh personaliseert RFP-trajecten doorlopen voor de aanschaf van een Customer Data Platform en een BI reporting- en visualisatietool. Dit platform zorgt ervoor dat we de communicatie naar onze bezoekers beter kunnen personaliseren, wat zal leiden tot meer binding en meer conversie. Met de BI-tool kunnen we self service reporting voor onze collega’s beschikbaar maken.

Eigen media en kanalen

We zagen een groei van het nieuwsbriefverkeer naar de website, van een aandeel van 1,93% in 2017 naar 3,78% in 2018.

Sinds maart 2018 sturen we ticketboekers voorafgaand aan het bezoek per e-mail een welkomstvideo. Doel van de video is zowel het geven van belangrijke praktische informatie als het bieden van extra beleving. De video is gepersonaliseerd door onder andere een welkomstgroet en specifieke informatie over de lopende tentoonstelling; alles in de taal van de boeking.

VGM meest engaging kunstmuseum

Ook de online fanbase op social media groeide explosief. Het aantal volgers op Instagram verdubbelde tot ruim 900.000. Het engagement op Instagram steeg van 4 miljoen in 2017 naar 9,1 miljoen in 2018. Opnieuw was het VGM mede daardoor in 2018 met ruime afstand het meest engaging kunstmuseum ter wereld. Nadat we al een aantal jaar het feitelijk beheer voerden, werden we in 2018 officieel eigenaar van het Facebook-account Vincent Willem van Gogh, met meer dan 2,6 miljoen volgers.

In januari 2018 maakte Google StreetView-opnames in het museum, waardoor het mogelijk is om virtueel door het museum te wandelen in Google Arts & Culture. Later in het jaar werd een nieuw onderdeel van onze website gelanceerd waar de bezoeker kennismaakt met de mooiste briefpassages van Van Gogh en waar verschillende podcasts te beluisteren zijn.

#SunflowersLIVE, waarbij vijf versies van de Zonnebloemen online werden herenigd, won in 2018 een AVICOM Award en een Best Social Award.

Social media

4.773.797 Facebook-volgers
1.636.163 Twitter-volgers            
936.927 Instagram-volgers

Activiteiten

Van Gogh & Japan

De tentoonstelling Van Gogh & Japan kende een koninklijke opening: in aanwezigheid van koning Willem-Alexander was er een prachtig programma met onder andere musicus Wouter Hamel en een exclusieve preview van de Japans-Nederlandse opera Dejima van Rijndert van Woudenberg. De tentoonstelling werd vervolgens onder grote mediabelangstelling officieel geopend door onder anderen koning Willem-Alexander, die op traditioneel Japanse wijze een lintje doorknipte. Ook in de dagen na opening was de gegenereerde aandacht van nationale en internationale media voor alle aspecten van deze tentoonstelling overweldigend groot.

Presentatie van de publicatie Japanse prenten tijdens het symposium | Foto: Jan-Kees Steenman Presentatie van de publicatie Japanse prenten tijdens het symposium | Foto: Jan-Kees Steenman

Bij de tentoonstelling verscheen een rijk geïllustreerde en diepgravende catalogus. Tijdens het Van Gogh & Japan-symposium werd daarnaast een nieuw boek over de Japanse prentencollectie van Van Gogh gepresenteerd: Japanse prenten. De collectie van Vincent van Gogh. In oktober ontving deze publicatie een MGIP Book Award 2018 in de categorie Art & Photography.

Voor de promotie rondom Van Gogh & Japan werd een grootschalige en eenduidige campagne gevoerd. Op verschillende manieren is het verhaal verteld van de grote invloed van Japan op het werk van Van Gogh. Wereldwijd werd een verrassende videoreeks ingezet waarin Van Goghs handtekening een centrale rol speelde. Meer lokaal is het publiek geactiveerd met een aantal outdooractiviteiten, waarvan de bestickerde pont over het IJ en Van Gogh bloeit op het Museumplein in samenwerking met onze partner Van Lanschot eruit sprongen. De promotie en campagne hebben mede geleid tot bijzonder goede (bezoek)resultaten.

Highlights Van Gogh & Japan

  • 20% van de bezoekers is Nederlands, een groei van 35% t.o.v. Q2 2017.
  • Zéér hoge bezoekreden Van Gogh & Japan: 53% van de Nederlanders kwam expliciet voor de tentoonstelling.
  • 23% van de bezoekers is herhaalbezoek: 43% meer dan in Q2 2017.
  • Van Gogh bloeit: kijken op z’n Japans, i.s.m. Van Lanschot, werd bekroond met een SponsorRing 2018.
  • Aantal bezoekers was groter dan de prognose, met een zeer hoge bezoekerstevredenheid.

Gauguin & Laval op Martinique

Speciaal voor de tentoonstelling Gauguin & Laval op Martinique reisden VGM-conservatoren af naar Martinique. Zij deelden hun ervaringen in de multimediatour en filmpjes op social media. Bij de tentoonstelling verscheen een catalogus waarin VGM-conservatoren alle bekende schilderijen en tekeningen die Gauguin en Laval op Martinique maakten bij elkaar brachten, aangevuld met vele schetsboektekeningen en met bijdragen van Gauguin-experts.

Voor deze tentoonstelling werd met succes ingezet op extra aandacht in Franse media, met het oog op de enorme populariteit van met name Gauguin bij het Franse publiek.

Familiedagen

In 2018 werden de Familiedagen in de herfstvakantie voor het eerst twee weken geprogrammeerd. Er was een uitgebreide landelijke campagne, met onder andere speciaal gemaakte StoryZoo-filmpjes inclusief promotiefilmpje op RTL8 tijdens de twee weken van de Familiedagen, een socialmediacampagne en posters in abri’s in Amsterdam.

Schilderatelier tijdens de Familiedagen | Foto: Brenda Roos Schilderatelier tijdens de Familiedagen | Foto: Brenda Roos

Uitmarkt

Ook in 2018 presenteerden we ons jaarprogramma op de Uitmarkt en bezochten vele bezoekers de VGM-stand. Ze werden ontvangen in een Amandelbloesem-tunnel waar de bezoekers met een speciale kaart de omgeving in werden gestuurd om door de ogen van Vincent van Gogh naar de natuur te kijken.

Museumnacht

Tijdens de Museumnacht in november was er een groot feest in het museum met een uitgebreid educatief programma en onder andere een Silent Disco. In totaal bezocht een recordaantal van 8.622 nachtbrakers ons museum, waren alle rondleidingen en workshops volgeboekt én werd er een recordaantal foto’s gemaakt in de Aura photobooth.

Vincent op Vrijdag & falen | Foto: Les Adu Vincent op Vrijdag & falen | Foto: Les Adu

Silent disco tijdens Vincent op Vrijdag | Foto: Les Adu Silent disco tijdens Vincent op Vrijdag | Foto: Les Adu

Vincent op Vrijdag

We kijken terug op een geslaagd jaar met goedbezochte Vincent op Vrijdag-avonden met veel Amsterdamse jongvolwassenen. Er waren bijzondere samenwerkingen, zoals met illustrator Emiel Steenhuizen, woordkunstenaars Ray Fuego, Ellen Deckwitz en Sef, en evenementenbureau WINK. Thema’s als falen, Japan, Van Goghs oor en roots kwamen aan bod.

Publicaties

De Van Gogh Museum-publicaties presenteren het nieuwste onderzoek naar de collectie, bieden liefhebbers informatie over het leven en werk van Van Gogh ter inspiratie en verrijking, ondersteunen het tentoonstellingsprogramma en laten kinderen kennismaken met Van Goghs beroemde kunstwerken. Alle publicaties worden geschreven door de specialisten van het museum of door deskundigen in opdracht van het museum.

De volledige lijst met publicaties is te vinden in de bijlage Museumpublicaties.

Evenementen en ontvangsten

In 2018 werden er in het VGM veel geslaagde evenementen en ontvangsten georganiseerd, variërend van exclusieve vip-ontvangsten tot grote openingen van nieuwe tentoonstellingen en massale publieksevenementen als Museumnacht. Ook vonden er mooie productlanceringen plaats met Samsonite en Vans, die samen met het VGM een productlijn ontwikkelden.

Ook organiseerden we geslaagde relatie- en sponsorevenementen, zoals het jaarlijkse Yellow House Diner, dat dit jaar in de Zelfportrettengalerij plaatsvond en voor het vierde jaar op rij werd aangeboden door Hotel De L’Europe, en de viering van National Korea Day op initiatief van Hyundai en in samenwerking met de Zuid-Koreaanse Ambassade in Nederland.

In december ontvingen we de president van Kaapverdië met zijn vrouw in het museum, als onderdeel van het staatsbezoek aan ons land. Daarnaast nodigden we al onze sponsoren, steungevers, relaties en partners uit voor ons jaarlijkse Galadiner in de sfeer van de tentoonstelling Gauguin & Laval op Martinique.

Visuele identiteit

In 2018 verscheen het merkpaspoort Van Gogh leeft. Alles over het merk Van Gogh Museum, met heldere richtlijnen voor het bewaken en promoten van onze merkidentiteit. De gerevitaliseerde huisstijl is in 2018 volledig uitgerold. Veel onderdelen van de communicatie- en educatiemiddelen werden dit jaar omgezet of in herdruk meegenomen in de nieuwe huisstijl.

Campagnes, samenwerkingen en pers

Van Gogh belicht | Foto: Jan-Kees Steenman Van Gogh belicht | Foto: Jan-Kees Steenman

Van Gogh belicht

In november werd de nationale campagne Van Gogh belicht gelanceerd, met verschillende activiteiten om Van Goghs brieven uit te lichten bij het Nederlandse publiek. In november vond de lancering van de podcastserie bij deze campagne plaats, met een unieke voorstelling waar Adriaan van Dis, Loes Luca, Ellen Deckwitz, Akwasi, Nazmiye Oral, Janne Schra, Kees van Kooten, Lucky Fonz III en Ted van Lieshout in een speciale performance een brief van Vincent van Gogh voordroegen.

In een speciaal brievenonderdeel op de website konden bezoekers hun favoriete citaat uit Van Goghs brieven markeren en online delen. De mooiste citaten die werden gemarkeerd werden verzameld en geprojecteerd in Van Gogh-straten door het hele land. De aftrap van deze ‘highlights-expositie’ met citaten – uitgekozen door Loes Luca, Akwasi, Adriaan van Dis, Lucky Fonz III, Janne Schra en Ellen Deckwitz – waren te bewonderen bij de lantaarnpalen op het Museumplein.

Vans x Van Gogh Museum

Voor onze succesvolle samenwerking met licentiepartner Vans combineerden we iconische kunstwerken van Van Gogh met iconische Vans-items. De Vans x Van Gogh Museum-collectie haalde hiermee Van Goghs kunst ‘Off The Wall’ en zorgde ervoor dat we een nieuw publiek buiten het museum hebben bereikt en geïnspireerd.

De lancering van de Vans-collectie resulteerde in augustus in significante groei op de VGM-site, recordverkopen in de webshop, de best bekeken Instagram-posts ooit qua bereik en engagement en 20.000 nieuwe volgers op dat kanaal. En in Google Trends was het meest gecombineerde zoekwoord met ‘Van Gogh’ het afgelopen jaar ‘Vans’ en ‘Vans Collection’. De samenwerking met Vans vult zo de hele top 5 aan zoekopdrachten met Van Gogh.

De samenwerking met Vans zorgde daarnaast voor een overdonderende hoeveelheid media-aandacht, veelal ook in andersoortige media dan die doorgaans aandacht besteden aan kunst en cultuur.

Van Gogh Europe

Onder de vlag van Van Gogh Europe werkt het VGM samen met circa dertig instellingen in Nederland, België, Engeland en Frankrijk om de vele locaties waar Van Gogh woonde en werkte toegankelijk te maken. Na het succes van #FollowVanGogh presenteerden we in 2018 een vervolg-campagne met dertig verschillende video’s en foto’s op Facebook en Instagram, die reizigers uitnodigden om in de voetsporen van Van Gogh te treden.

Afgelopen jaar heeft Van Gogh Europe twee nieuwe partners mogen verwelkomen: het Drents Museum in Assen en het Van Gogh House aan Hackford Road in Londen.

Van Gogh Museum in de pers

De aanwezigheid van het VGM in de media is in 2018 substantieel toegenomen, net als de inhoudelijke kwaliteit van de Nederlandse en internationale coverage. De belangrijkste hoogtepunten die voor het voetlicht kwamen, hadden veelal te maken met de extra focus op VGM als kennisinstituut. Zo mocht de ontdekking van twee nieuwe Van Gogh-tekeningen (De heuvel van Montmartre met steengroeve (1886) en De heuvel van Montmartre (1886)) aan het begin van het jaar op warme belangstelling rekenen, en leverde de aankoop van een werk van Edvard Munch (Felix Auerbach (1906)) veel journalistieke respons op. Een ander opvallend nieuwsspektakel was het bezoek van directeur Axel Rüger aan de uitreiking van de Oscars in gezelschap van de crew van de film Loving Vincent, die een nominatie in de wacht had weten te slepen.

Voor de tentoonstelling De zindering van de zee in DMC is een record aan gegenereerde mediawaarde bereikt. Voor Gauguin & Laval op Martinique zetten we met succes in op extra aandacht in Franse media, met het oog op de enorme populariteit van met name Gauguin bij het Franse publiek.

De nieuwe facsimile-uitgave van Van Goghs schetsboekjes, de podcast-campagne met hernieuwde focus op Van Goghs brieven en de veiling van een schilderij van David Hockney in New York wendden we aan om minder voor de hand liggende activiteiten van het museum en de aankomende blockbuster met schilderijen van Hockney in de schijnwerpers te zetten.

Sponsoren en partners

Dankzij onze steungevers kunnen we zo goed mogelijk invulling geven aan onze missie om mensen te verrijken en te inspireren met het leven en werk van Vincent van Gogh. In 2018 wisten we nog meer particuliere gevers, bedrijven, fondsen en stichtingen aan het museum te verbinden. Het jaar werd afgesloten met een prachtig galadiner voor alle steungevers.

Een volledig overzicht van steungevers is te vinden in de bijlage Steungevers.

Corporate Partnerships

We zijn dankbaar voor de steun die we ontvangen van onze vaste corporate partners met wie we langdurig samenwerken, sponsoren en de leden van de Van Gogh Museum Global Circle. In 2018 zijn bijzondere nieuwe partners aan het museum verbonden en ook tekende het museum nieuwe overeenkomsten met belangrijke bestaande partners. Zo werd op een drukbezocht persevent in Tokyo een nieuwe driejarige partnershipovereenkomst met Takii getekend. Ook Heineken heeft in 2018 aangegeven het partnership met het VGM te verlengen voor een periode van drie jaar.

In 2018 nam het VGM afscheid van zijn relatie met Shell. Deze relatie heeft in de afgelopen 18 jaar een enorme impact gehad op het VGM en al zijn onderzoeksactiviteiten.

In het kader van de tentoonstelling Van Gogh & Japan presenteerde het VGM samen met Van Lanschot de interactieve installatie Van Gogh bloeit: kijken op z’n Japans. De activatie wierp hoge ogen bij de jaarlijkse SponsorRingen: het museum won daar met Van Lanschot een bronzen SponsorRing in de categorie Kunst & Cultuur. Andere blikvangende activaties waren de presentatie van de nieuwe Hyundai Kona in Irissen-wrap. Het videoverslag van een reis naar Auvers-sur-Oise met deze auto leverde online ruim 200.000 views op. Met Takii deelde het VGM op 21 juni zonnebloemen uit aan voorbijgangers en bezoekers van het VGM.

Tarkett en Takii USA leverden beide een bijdrage aan de Van Gogh Museum Editions Pop-up tour USA. Daarnaast heeft Tarkett een grote bijdrage geleverd aan het sponsoren van de vloeren en het tapijt in het nieuwe kantoorgebouw van het museum op de Gabriël Metsustraat. Dümmen Orange sponsorde tijdens Van Gogh & Japan de bloemen. Samen met partner SRC Reizen is er een succesvolle editie van de jaarlijkse kunstreis voor de leden van The Yellow House naar Essen, Hagen en Düsseldorf  georganiseerd. Ook voor The Sunflower Collective organiseerde SRC Reizen een reis in de voetsporen van Vincent van Gogh naar Arles en Saint-Rémy-de-Provence. Vranken-Pommery heeft wederom champagne verzorgd tijdens diverse openingen, waaronder die van Van Gogh & Japan. KLM heeft bijgedragen aan het sponsoren van vliegtickets van museumcollega’s en heeft het partnership verlengd voor 2019 en 2020.  Hotel De L’Europe en Bord’Eau Restaurant Gastronomique verzorgden voor het vierde jaar op rij het jaarlijkse The Yellow House dankdiner op zaal. Hotel Okura Amsterdam heeft de catering verzorgd voor de vip-opening van Van Gogh & Japan.

Fondsen en stichtingen

Ook dit jaar kreeg het museum veel steun van diverse fondsen en stichtingen. We zijn blij met de verlenging van onze samenwerking met de BankGiro Loterij. Voor de komende vijf jaar werken de BankGiro Loterij en het VGM samen aan de verrijking van de collectie van het museum. De Vincent van Gogh Stichting droeg ruimhartig bij aan de aankoop van de prenten van Camille Pissarro. Fonds 21 en het VGM startten in 2017 een unieke vijfjarige samenwerking om het publiek van het VGM meer divers te maken. Onder de titel Van Gogh verbindt wordt in een vierjarig leertraject onderzocht hoe het museum relevanter kan worden voor Amsterdamse jongeren met een Surinaamse, Turkse, Antilliaanse en Marokkaanse achtergrond. De STU Foundation steunde het museum in het project Van Gogh gaat naar school, dat als doel heeft om kinderen in focuswijken beter te bereiken.  Voor Van Gogh ontmoet: museumbezoek met activiteiten en extra begeleiding (70+) ontving het museum steun van Fonds Sluyterman van Loo en RCOAK.  Voor Van Gogh op gevoel, een interactief programma speciaal voor blinden en slechtzienden en hun ziende vrienden, familie en begeleiders, ontving het museum steun van het Bartiméus Fonds. Via de Vereniging Rembrandt en het Prins Bernhard Cultuurfonds ontving het museum conservatorenstipendia voor diverse researchposities. Dankzij het AXA Research Fund wordt een PhD-onderzoek gedaan naar de verkleuringen in de schilderijen van Van Gogh. De PACCAR Foundation draagt structureel bij aan de technische inrichting van het restauratieatelier. De FIL Foundation heeft bijgedragen aan onderzoek naar de optimalisering van de bezoekerscapaciteit van het museum. Bijzonder blij is het VGM met de bijdragen voor de tentoonstelling Van Gogh & Japan in 2018. Het Blockbuster Fonds, de Turing Foundation en de Japan Foundation maakten deze tentoonstelling mede mogelijk. In DMC werd de tentoonstelling Mesdag & Japan gesteund door het Elise Mathilde Fonds. De tentoonstelling De zindering van de zee werd mede mogelijk gemaakt door de M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting en de Van Ommeren-de Voogt Stichting.

Vriendencirkels

We zien een voorspoedige groei van onze vriendencirkels. Met name The Sunflower Collective en The Yellow House maakten in 2018 een belangrijke stap voorwaarts.

The Yellow House maakt een belangrijke groei door, ook op internationaal gebied; met name in Azië zien we een sterke groei van het aantal betrokken leden. De leeszaal in het nieuwe kantoorpand aan de Gabriël Metsustraat is mede mogelijk gemaakt dankzij een schenking van het Van Zadelhoff Fonds. In 2018 hebben de leden van The Yellow House bijgedragen aan de aankoop van 91 prenten van Camille Pissarro. De leden van The Yellow House gingen dit jaar op zoek naar het Duits expressionisme, onder de inspirerende leiding van Axel Rüger en Edwin Becker in Essen, Hagen en Düsseldorf.

Door een succesvol Meet The Sunflower Collective-event bij een van onze donateurs thuis, werden er meerdere nieuwe donateurs geworven. De leden van The Sunflower Collective droegen bij aan de tentoonstelling Van Gogh & Japan. Ook traden de leden in de voetsporen van Van Gogh in Arles en Saint-Rémy-de Provence.

Tijdens de tentoonstelling Van Gogh & Japan zagen we een sterke groei van het aantal Nederlandse leden van Vincent’s Friends. Voor onze vrienden organiseerden we onder andere speciale vriendenavonden en een dagtripje naar Nuenen.